PhiTruong.comPhi Trường
Trẻ em, bà bầu, người cao tuổi đi máy bay

Vừa ốm dậy, vừa mổ xong có đi máy bay được không: hỏi bác sĩ gì trước khi đặt vé

Sau phẫu thuật hay ốm nặng, bác sĩ điều trị là người quyết khi nào bay được. Bài nêu vì sao khoang máy bay ảnh hưởng người bệnh, câu cần hỏi và giấy tờ hãng có thể đòi.

Vietnamese man with one arm in a sling and a small travel bag sitting quietly at an airport departure gate, wide view of empty seats and runway beyond glass, cool overcast light

Câu trả lời ngắn: bác sĩ đang điều trị cho bạn là người quyết định khi nào bạn đủ sức đi máy bay sau ốm nặng hay phẫu thuật, không phải hãng bay, không phải một con số chung trên mạng. Mỗi loại phẫu thuật, mỗi tình trạng hồi phục có khoảng thời gian khác nhau; có ca vài ngày đã bay được, có ca phải chờ nhiều tuần.

Việc của bạn là hỏi đúng câu và chuẩn bị đúng giấy tờ. Bài này giải thích vì sao môi trường trong khoang máy bay ảnh hưởng tới người đang hồi phục, những tình huống thường được bác sĩ dặn hoãn bay, danh sách câu hỏi mang theo khi đi khám và loại giấy tờ hãng có thể yêu cầu. Bài không thay cho lời khuyên y tế cá nhân.

Trong khoang máy bay có gì khác với mặt đất

Khi máy bay ở độ cao bay bằng, áp suất trong khoang được giữ tương đương với độ cao khoảng vài nghìn mét so với mặt nước biển, thấp hơn áp suất ở mặt đất. Có hai hệ quả đáng chú ý với người đang ốm hoặc mới mổ.

Thứ nhất, khí trong các khoang kín của cơ thể giãn nở ra khi áp suất giảm. Người khoẻ cảm thấy điều này qua chuyện ù tai, đầy bụng nhẹ. Nhưng sau một số loại phẫu thuật, ví dụ mổ bụng, mổ ngực, phẫu thuật mắt có bơm khí, phẫu thuật tai giữa, hoặc khi có khí bất thường trong lồng ngực, sự giãn nở này có thể gây đau hoặc biến chứng nguy hiểm. Đó là lý do bác sĩ phẫu thuật thường có khoảng thời gian chờ cụ thể trước khi cho bay.

Thứ hai, lượng ô-xy trong không khí khoang thấp hơn ở mặt đất. Người khoẻ không nhận ra, nhưng người thiếu máu nặng, bệnh tim, bệnh phổi, hoặc đang hồi phục sau viêm phổi có thể thấy khó thở, mệt hơn. Thêm vào đó là ngồi lâu một chỗ, không khí khô, khó tiếp cận chăm sóc y tế trong suốt chuyến. Những yếu tố này cộng lại làm một chuyến bay bình thường với người khoẻ trở thành thử thách với người mới ốm dậy.

Những tình huống bác sĩ thường dặn kỹ hoặc khuyên hoãn bay

Danh sách dưới đây giúp bạn biết khi nào chắc chắn phải hỏi bác sĩ trước, không phải để tự quyết định. Chỉ bác sĩ khám trực tiếp mới đánh giá được trường hợp của bạn.

  • Vừa phẫu thuật vùng bụng, ngực, sọ não, hoặc mổ nội soi có bơm khí.
  • Phẫu thuật mắt, đặc biệt khi bác sĩ có bơm bóng khí vào trong mắt; đây là trường hợp thường bị cấm bay cho tới khi khí tiêu hết.
  • Vừa bị tràn khí màng phổi, viêm phổi, đợt cấp bệnh phổi mạn tính.
  • Vừa bị nhồi máu cơ tim, đột quỵ, suy tim chưa ổn định, hoặc vừa đặt stent.
  • Gãy xương mới bó bột kín trong vài ngày đầu, vì chân tay có thể sưng thêm trong bột khi bay.
  • Đang sốt, nghi mắc bệnh truyền nhiễm có thể lây cho người ngồi gần.
  • Thiếu máu nặng, vừa mất máu nhiều, hoặc đang truyền máu.
  • Vừa lặn biển có bình khí trong khoảng một hai ngày gần đây.

Nếu bạn rơi vào một trong những trường hợp này, đừng tự đoán theo kinh nghiệm của người quen. Hai ca cùng tên phẫu thuật có thể khác nhau hoàn toàn về mức độ.

Mang câu hỏi gì khi đi khám trước chuyến bay

Đi khám với lịch trình cụ thể trong tay giúp bác sĩ trả lời chính xác hơn. Ghi những câu dưới đây ra giấy và ghi lại câu trả lời.

  1. Với tình trạng hiện tại, sớm nhất là ngày nào em có thể bay chặng này, kéo dài bao lâu?
  2. Có cần giấy xác nhận đủ sức khoẻ bay không, và bác sĩ có thể điền mẫu thông tin y tế của hãng không?
  3. Có cần thở ô-xy trên máy bay không? Nếu cần, mức lưu lượng là bao nhiêu để em báo hãng?
  4. Thuốc đang dùng cần mang bao nhiêu, dùng thế nào khi đổi giờ ăn, giờ ngủ trong ngày bay?
  5. Có nguy cơ hình thành cục máu đông khi ngồi lâu không, có cần mang tất y khoa hay biện pháp nào khác?
  6. Vết mổ, ống dẫn lưu, băng bột cần chăm sóc gì trong chuyến đi?
  7. Dấu hiệu nào trong hoặc sau chuyến bay thì em phải đi cấp cứu ngay?

Nếu bác sĩ khuyên hoãn, hãy hỏi hãng khả năng đổi vé với giấy tờ y tế. Có hãng xem xét linh hoạt, có hãng áp đúng điều kiện vé; dù sao đi nữa, sức khoẻ là điều đặt lên trước tiền vé.

Giấy tờ y tế hãng bay có thể yêu cầu

Mẫu thông tin y tế. Nhiều hãng có một mẫu thông tin y tế riêng, trong ngành hay gọi là MEDIF, dành cho hành khách có tình trạng sức khoẻ cần hãng đánh giá trước. Mẫu gồm phần hành khách điền và phần bác sĩ điều trị điền. Hãng sẽ chuyển cho bộ phận y tế của họ xem và trả lời có nhận chở không, với điều kiện gì.

Giấy xác nhận đủ sức khoẻ. Một số trường hợp đơn giản hơn chỉ cần giấy của bác sĩ ghi tình trạng ổn định, đủ sức khoẻ đi máy bay, ký trong vài ngày trước chuyến.

Đăng ký thiết bị y tế. Máy tạo ô-xy cầm tay, máy thở áp lực dương, máy truyền dịch cần đăng ký trước, đúng loại hãng cho phép, và pin đủ dùng cho cả chuyến cộng thêm thời gian dự phòng.

Thời hạn xử lý. Hãng cần thời gian để bộ phận y tế xem hồ sơ, thường vài ngày làm việc. Gửi sớm, đừng để tới hôm trước ngày bay.

Mang theo bản gốc. Dù đã gửi trước, vẫn mang bản gốc khi ra sân bay, vì nhân viên làm thủ tục có thể hỏi lại.

Đã được phép bay: chuẩn bị cho chuyến đi nhẹ nhàng

Khi bác sĩ đã đồng ý, chuyến bay vẫn nên được sắp xếp để đỡ mệt nhất. Đặt dịch vụ xe lăn hỗ trợ trong nhà ga dù bạn vẫn tự đi được; người mới mổ hoặc mới ốm dậy hay đánh giá thấp quãng đường đi bộ ở sân bay lớn. Chọn ghế lối đi để đứng dậy dễ dàng, ghế gần đầu khoang để xuống nhanh. Người bó bột chân thường cần chỗ ngồi có khoảng để chân phù hợp; hãng có thể yêu cầu mua thêm ghế nếu chân phải duỗi thẳng.

Mang thuốc trong hành lý xách tay, để trong vỏ gốc, kèm đơn thuốc. Thuốc dạng lỏng hoặc dạng tiêm cần thiết cho hành trình thường được miễn quy tắc chai nhỏ, nhưng sẽ được kiểm riêng ở cửa soi chiếu. Đồ thay băng, gạc sạch, túi đựng rác y tế nên chuẩn bị sẵn nếu vết thương cần chăm sóc.

Uống nước đủ, tránh rượu bia, vận động cổ chân, bắp chân thường xuyên khi ngồi. Nếu có người thân đi cùng, nhờ họ lo phần hành lý, giấy tờ. Báo tiếp viên khi lên máy bay rằng bạn vừa mổ hoặc vừa ốm dậy; điều này giúp họ để ý và hỗ trợ kịp thời nếu có vấn đề.

Khi nào phải báo tiếp viên hoặc đi khám ngay

Trong chuyến bay, nếu thấy khó thở tăng dần, đau ngực, đau nhiều ở vết mổ, chảy máu, sốt, choáng váng, hãy báo tiếp viên ngay. Tiếp viên được huấn luyện sơ cứu, có túi y tế và quy trình liên lạc với bộ phận y tế trên mặt đất; họ cũng có thể hỏi trên chuyến có nhân viên y tế đi cùng hay không.

Sau khi hạ cánh, những dấu hiệu như một bên chân sưng đau, nóng đỏ, khó thở đột ngột, đau ngực trong những ngày sau chuyến bay dài là lý do đi khám ngay, vì có thể liên quan tới cục máu đông. Đừng chờ xem có tự hết không.

Với người bệnh mạn tính, nên biết trước cơ sở y tế gần nơi đến và mang theo bản tóm tắt bệnh án, danh sách thuốc đang dùng. Khi đi nước ngoài, kiểm tra bảo hiểm du lịch có chi trả cho bệnh đã có từ trước hay không; nhiều gói bảo hiểm loại trừ trường hợp này.

Vài ngày đầu sau khi tới nơi cũng là lúc nên nghỉ ngơi thật sự, không dồn lịch gặp gỡ, đi lại. Cơ thể vừa trải qua phẫu thuật hay một đợt ốm nặng cần thời gian hồi lại sau một ngày dài ở sân bay. Nếu có lịch tái khám, giữ đúng lịch, mang theo giấy ra viện và kể với bác sĩ ở nơi mới về chuyến bay vừa rồi, nhất là khi có triệu chứng xuất hiện sau đó.

Người nhà đi cùng người bệnh: chia việc trước khi ra sân bay

Nhiều chuyến bay của người vừa mổ là chuyến về quê dưỡng bệnh sau khi điều trị ở bệnh viện lớn, hoặc chuyến lên tuyến trên tái khám. Người đi cùng thường là con cái, vợ chồng, và cũng đang mệt sau những ngày chăm người bệnh. Chia việc rõ ràng từ trước giúp cả hai bên đỡ rối khi tới sân bay.

Một người giữ toàn bộ giấy tờ: giấy tờ tuỳ thân, vé, giấy ra viện, giấy xác nhận của bác sĩ, mẫu thông tin y tế đã được hãng chấp thuận, đơn thuốc. Tất cả để trong một túi riêng, có bản chụp lưu trên điện thoại. Khi nhân viên hỏi, người này trả lời, người bệnh không phải tìm kiếm hay giải thích.

Một người lo hành lý. Người vừa mổ bụng, mổ ngực thường được dặn không mang vác nặng trong nhiều tuần, kể cả túi xách tay nhỏ. Vì vậy hành lý nên ký gửi gần hết, túi xách tay của người bệnh chỉ còn thuốc, nước, áo khoác mỏng. Nếu chỉ có một người đi kèm, đặt thêm dịch vụ xe lăn để nhân viên sân bay lo phần đẩy, người nhà lo phần đồ.

Cuối cùng, thống nhất trước với người bệnh: nếu thấy không ổn ở bất kỳ lúc nào, từ lúc ra khỏi nhà tới khi lên máy bay, thì nói ngay, kể cả khi điều đó có nghĩa là phải bỏ chuyến. Người bệnh hay cố chịu đựng vì không muốn phí vé, phí công người nhà. Nói trước điều này giúp họ không ngại lên tiếng.

Câu hỏi thường gặp

Mổ nội soi bao lâu thì đi máy bay được?

Không có con số chung, vì tuỳ loại phẫu thuật, có bơm khí hay không và tình trạng hồi phục của bạn. Bác sĩ phẫu thuật là người đưa ra khoảng thời gian cụ thể; hãy hỏi trước khi đặt vé và mang lịch trình bay khi tái khám.

Đang sốt có được đi máy bay không?

Người đang sốt, nhất là nghi bệnh truyền nhiễm, nên hoãn bay và đi khám. Hãng có thể từ chối chở hành khách có biểu hiện bệnh lây truyền. Hỏi hãng về đổi vé khi có giấy khám bệnh, theo điều kiện vé đã mua.

Bó bột chân có đi máy bay được không?

Thường được, nhưng trong vài ngày đầu sau khi bó bột kín, bác sĩ có thể khuyên chờ vì chân dễ sưng trong bột. Người phải duỗi thẳng chân có thể phải mua thêm ghế; báo hãng trước để được xếp chỗ và hỗ trợ xe lăn.

Mẫu thông tin y tế của hãng bay là gì?

Đó là biểu mẫu hãng dùng để đánh giá hành khách có tình trạng sức khoẻ đặc biệt trước khi chấp nhận chở, gồm phần hành khách và phần bác sĩ điều trị điền. Tải mẫu trên trang của hãng hoặc xin ở phòng vé, gửi trước nhiều ngày.

Cần thở ô-xy thì đi máy bay thế nào?

Không được tự mang bình ô-xy thông thường lên máy bay. Hành khách cần ô-xy phải đăng ký trước với hãng, dùng máy tạo ô-xy cầm tay loại được chấp nhận hoặc dịch vụ ô-xy của hãng nếu có, kèm giấy của bác sĩ ghi mức lưu lượng.

Vừa mổ mắt có đi máy bay được không?

Tuỳ loại phẫu thuật. Riêng trường hợp bác sĩ bơm bóng khí vào mắt, bay khi khí chưa tiêu hết có thể gây biến chứng nặng nên thường bị cấm. Hỏi bác sĩ nhãn khoa trực tiếp về trường hợp của bạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138