Không có chỗ ngồi nào tốt nhất cho mọi người trên máy bay, chỉ có chỗ hợp với nhu cầu của bạn trong chuyến bay đó. Muốn ngủ, ngắm cảnh và không bị ai làm phiền thì chọn ghế cửa sổ. Hay đi vệ sinh, chân dài, cần ra vào thoải mái thì chọn ghế lối đi. Muốn để chân rộng thì cân nhắc hàng ghế cửa thoát hiểm, nhưng phải đáp ứng điều kiện của hãng và sẵn sàng hỗ trợ tổ bay khi cần. Dễ say hoặc sợ rung lắc thì ngồi gần cánh; cần xuống máy bay nhanh để nối chuyến thì ngồi phía trước.
Cách chọn ghế cũng khác nhau giữa các hãng và hạng vé: có vé được chọn miễn phí, có vé phải trả thêm, có vé chỉ được xếp ghế khi làm thủ tục. Phần dưới đi qua từng vị trí ghế với điểm được và điểm mất, bảng gợi ý theo từng nhu cầu, và cách chọn hoặc đổi ghế ở từng bước từ lúc đặt vé tới lúc lên máy bay.
Ghế cạnh cửa sổ: yên tĩnh, ngủ được, nhưng ra vào khó
Ghế cửa sổ là lựa chọn của người muốn có một góc riêng. Bạn tựa đầu được vào vách khoang để ngủ, kiểm soát được tấm che cửa sổ, ngắm được cảnh cất cánh và hạ cánh, và không bị ai đi qua người mình khi họ muốn ra vào. Với chuyến bay đêm hoặc chuyến bay dài, ghế cửa sổ giúp nhiều người ngủ ngon hơn hẳn.
Điểm trừ là mỗi lần muốn đi vệ sinh hoặc đứng dậy duỗi chân, bạn phải xin một hoặc hai người bên cạnh đứng lên. Người ngại làm phiền thường nhịn, ngồi im suốt chuyến, điều không tốt cho chân khi bay dài. Ghế cửa sổ cũng có thể lạnh hơn một chút vì sát vách khoang, nên mang theo áo khoác mỏng.
Cần biết một điều: không phải ghế cửa sổ nào cũng có cửa sổ. Ở một số hàng, vị trí ghế nằm đúng chỗ vách khoang không có ô kính, hoặc ô kính lệch hẳn ra sau. Trên sơ đồ chọn ghế của hãng thường không ghi rõ điều này. Nếu muốn ngắm cảnh, chọn hàng nằm trước hoặc sau cánh một chút, vì ngồi ngay trên cánh thì tầm nhìn xuống đất bị cánh che phần lớn. Ngược lại, người hay say hoặc sợ rung lắc lại hợp với hàng trên cánh, vì đó là chỗ ít chao nhất.
Ghế lối đi: tự do ra vào, nhưng dễ bị va chạm
Ghế lối đi hợp với người hay đi vệ sinh, người cao lớn muốn duỗi một chân ra lối đi khi không có xe phục vụ, người có vấn đề về tuần hoàn cần đứng dậy thường xuyên, và người sợ không gian kín vì nhìn được dọc khoang. Khi máy bay hạ cánh, người ngồi lối đi cũng đứng dậy lấy hành lý và đi ra sớm hơn người ngồi phía trong cùng hàng.
Đổi lại, bạn sẽ là người phải đứng lên mỗi khi người ngồi cửa sổ và ghế giữa muốn ra. Xe phục vụ đẩy qua có thể va vào vai hoặc khuỷu tay nếu bạn để thò ra lối đi, hành khách đi lại cũng có thể vô tình đụng vào. Khi ngủ, nên thu tay chân vào trong. Ghế lối đi cũng không có chỗ tựa đầu vào vách, nên người muốn ngủ say cần gối cổ.
Ghế giữa của hàng ba thường là ghế ít người chọn nhất. Nếu đi một mình và phải ngồi ghế giữa, bạn có quyền dùng cả hai tay vịn hai bên theo thói quen ứng xử chung, vì người ngồi cửa sổ có vách để tựa, người ngồi lối đi có khoảng trống lối đi. Nếu đi hai người mà hàng có ba ghế, một mẹo nhiều người dùng là chọn ghế cửa sổ và ghế lối đi, để trống ghế giữa: nếu chuyến bay vắng, ghế giữa có thể không có ai; nếu có người, đổi chỗ với họ để hai bạn ngồi cạnh nhau, đa số sẽ vui vẻ đồng ý vì được ghế tốt hơn.
Hàng ghế cửa thoát hiểm: rộng chân nhưng có trách nhiệm đi kèm
Hàng ghế ngay cạnh cửa thoát hiểm trên cánh hoặc giữa thân thường có khoảng để chân rộng hơn, nên được nhiều người săn. Nhưng hàng này có một vai trò đặc biệt: trong tình huống cần sơ tán, người ngồi đây có thể được tổ bay nhờ mở cửa thoát hiểm và giúp người khác ra ngoài. Vì vậy các hãng đặt điều kiện cho hành khách ngồi hàng này.
Điều kiện thường gặp gồm: đủ tuổi theo quy định của hãng, thường là thanh thiếu niên lớn hoặc người lớn; đủ sức khoẻ và thể lực để mở cửa nặng; không đi kèm trẻ nhỏ hoặc trẻ sơ sinh; không mang thai; không cần hỗ trợ đặc biệt khi di chuyển; hiểu được ngôn ngữ hướng dẫn của tổ bay; và sẵn lòng hỗ trợ khi được yêu cầu. Tiếp viên sẽ hỏi lại và giải thích riêng cho người ngồi hàng này trước khi cất cánh. Nếu bạn không muốn nhận trách nhiệm đó, cứ nói thật để được đổi chỗ.
Ở hàng cửa thoát hiểm, mọi hành lý phải cất lên ngăn trên đầu, không được để dưới chân, kể cả túi nhỏ, vì lối ra phải luôn trống. Một số hàng ghế cạnh cửa thoát hiểm không ngả được lưng, hoặc tay vịn cố định, bàn ăn gập trong tay vịn. Hàng này cũng có thể lạnh hơn vì sát cửa. Nhiều hãng tính thêm phí cho ghế ở hàng này; điều kiện cụ thể nằm trong quy định chọn chỗ của hãng.
Đầu khoang, cuối khoang và hàng ghế sát vách ngăn
Các hàng đầu khoang phổ thông thường được ưu tiên phục vụ suất ăn trước, xuống máy bay trước, phù hợp với người cần nối chuyến gấp hoặc có hẹn ngay sau khi hạ cánh. Hàng ghế sát vách ngăn phía trước có chỗ để chân không bị lưng ghế trước chắn, không ai ngả ghế vào mặt bạn. Trên nhiều máy bay, đây là nơi gắn nôi cho trẻ sơ sinh trên các chuyến bay dài, nên hãng thường dành hàng này cho gia đình có con nhỏ.
Điểm trừ của hàng sát vách ngăn là không có ghế phía trước để nhét túi xách dưới chân trong lúc cất cánh, hạ cánh, nên mọi thứ phải cất lên ngăn trên đầu. Bàn ăn và màn hình thường gấp trong tay vịn, khiến ghế hẹp hơn một chút. Gần đó có thể là bếp hoặc nhà vệ sinh, nghe tiếng động và ánh sáng nhiều hơn.
Cuối khoang là nơi gần bếp và nhà vệ sinh phía sau, người đi lại nhiều, mùi thức ăn và tiếng cửa đóng mở liên tục. Hàng cuối cùng có thể không ngả được ghế vì sát vách. Cuối khoang cũng rung lắc mạnh hơn khi gặp nhiễu động và là nơi xuống máy bay sau cùng nếu chỉ dùng cửa trước. Bù lại, vào những chuyến vắng khách, các hàng cuối hay còn trống, và khi máy bay dùng cả cửa sau để xuống, người ngồi cuối lại ra sớm.
Gợi ý chỗ ngồi theo từng nhu cầu
Bảng dưới gom các lựa chọn theo tình huống hay gặp. Đây là gợi ý chung, sơ đồ ghế thật phụ thuộc loại máy bay của từng chuyến.
| Nhu cầu của bạn | Nên chọn | Nên tránh |
|---|---|---|
| Dễ say, sợ rung lắc | Ghế gần cánh, cửa sổ để nhìn ra xa | Các hàng cuối khoang |
| Sợ không gian kín | Ghế lối đi, hàng phía trước | Ghế giữa, ghế cửa sổ hàng sau |
| Muốn ngủ trên chuyến đêm | Ghế cửa sổ, xa bếp và nhà vệ sinh | Ghế lối đi, hàng sát bếp |
| Nối chuyến gấp, có hẹn ngay | Hàng đầu khoang phổ thông, ghế lối đi | Cuối khoang, ghế cửa sổ hàng sau |
| Người cao, chân dài | Ghế lối đi, hàng cửa thoát hiểm nếu đủ điều kiện | Hàng ngay trước cửa thoát hiểm vì có thể không ngả được |
| Đi cùng trẻ nhỏ | Hàng sát vách ngăn có chỗ gắn nôi, gần nhà vệ sinh vừa phải | Hàng cửa thoát hiểm vì không được phép |
| Người cao tuổi, đi lại chậm | Ghế lối đi gần cửa lên máy bay và gần nhà vệ sinh | Ghế cửa sổ phải xin người khác đứng dậy |
Khi không biết máy bay của chuyến mình là loại nào, hãy xem thông tin chuyến bay trong mục quản lý đặt chỗ của hãng; sơ đồ ghế hiện ra lúc chọn chỗ chính là sơ đồ của loại máy bay dự kiến khai thác. Hãng có thể đổi loại máy bay sát ngày bay, khi đó ghế đã chọn có thể bị xếp lại.
Chọn và đổi ghế ở từng bước
Có nhiều thời điểm để chọn hoặc đổi chỗ ngồi. Biết trước các mốc này giúp bạn không bị xếp vào ghế mình không muốn.
- Lúc đặt vé: xem điều kiện vé có gồm chọn chỗ miễn phí hay không. Nếu chỗ ngồi quan trọng với bạn, chẳng hạn đi cùng con nhỏ, chọn ngay lúc đặt vé.
- Sau khi đặt vé: vào mục quản lý đặt chỗ trên trang hoặc ứng dụng của hãng để chọn hoặc đổi ghế. Ghế tốt thường được chọn hết sớm.
- Khi làm thủ tục trực tuyến: nhiều hãng mở cho chọn ghế miễn phí trong số ghế còn lại ở bước này. Làm thủ tục ngay khi hệ thống mở giúp bạn có nhiều lựa chọn hơn.
- Tại quầy làm thủ tục: nói rõ nhu cầu, ví dụ "cho em xin ghế lối đi gần phía trước vì mẹ em đi lại chậm". Nhân viên sẽ xếp nếu còn ghế phù hợp.
- Trên máy bay: chỉ đổi chỗ khi tiếp viên đồng ý, nhất là trước khi cất cánh, vì việc phân bổ hành khách có liên quan đến cân bằng tải trọng. Không tự ý chuyển lên hạng ghế cao hơn còn trống.
Nếu đi theo nhóm, gia đình mà bị xếp ghế rời nhau, hãy hỏi ở quầy làm thủ tục trước, sau đó nhờ tiếp viên khi lên máy bay. Khi hỏi đổi chỗ với hành khách khác, nói lịch sự và chấp nhận nếu họ từ chối.
Câu hỏi thường gặp
Nên chọn ghế cửa sổ hay ghế lối đi khi đi máy bay?
Chọn ghế cửa sổ nếu muốn ngủ, ngắm cảnh và không bị làm phiền. Chọn ghế lối đi nếu hay đi vệ sinh, chân dài, cần ra vào thoải mái hoặc muốn xuống máy bay sớm hơn một chút. Tuỳ nhu cầu của bạn trong chuyến bay đó.
Ai được ngồi hàng ghế cửa thoát hiểm?
Hành khách đủ tuổi theo quy định của hãng, đủ sức khoẻ để mở cửa, không đi kèm trẻ nhỏ, không mang thai, hiểu được hướng dẫn của tổ bay và sẵn lòng hỗ trợ khi cần. Điều kiện cụ thể nằm trong quy định chọn chỗ của từng hãng.
Ngồi ở đâu trên máy bay để xuống nhanh nhất?
Các hàng đầu khoang phổ thông, ghế lối đi thường xuống máy bay sớm nhất khi chỉ dùng cửa trước. Nếu máy bay dùng cả cửa sau, người ngồi cuối khoang cũng có thể ra sớm.
Ghế cửa sổ nào cũng có cửa sổ để nhìn ra ngoài phải không?
Không phải. Ở một số hàng, vị trí ghế trùng chỗ vách khoang không có ô kính hoặc ô kính lệch hẳn. Ghế ngay trên cánh thì tầm nhìn xuống đất bị cánh che phần lớn.
Đi cùng gia đình mà bị xếp ghế rời nhau thì làm sao?
Hỏi nhân viên ở quầy làm thủ tục để được xếp lại nếu còn ghế, sau đó nhờ tiếp viên khi lên máy bay. Khi xin đổi chỗ với hành khách khác, nói lịch sự và chấp nhận nếu họ không đồng ý.
Có được tự đổi sang ghế trống khác trên máy bay không?
Chỉ nên đổi khi tiếp viên đồng ý, nhất là trước khi cất cánh vì việc phân bổ hành khách liên quan đến cân bằng tải trọng. Không tự chuyển lên hạng ghế cao hơn dù đang còn trống.