Một vali ký gửi xếp tốt có ba điều: đồ nặng nằm dưới đáy gần bánh xe, đồ dễ vỡ nằm giữa lòng vali được quần áo bao quanh, và tổng cân thấp hơn mức cho phép trên vé một khoảng nhỏ đã cân ở nhà. Thêm một dấu hiệu nhận diện bên ngoài và một tờ thông tin liên lạc bên trong, vali gần như không còn lý do để vỡ đồ, bị lấy nhầm hay đi lạc mà không ai liên lạc được.
Bài này đi theo thứ tự đóng vali từ tối hôm trước tới lúc đặt vali lên băng cân ở quầy. Mức cân, số kiện và phí quá cước do từng hãng quy định theo hạng vé, nên mọi con số hãy đọc trên vé của chính bạn.
Trước khi xếp: biết mình được bao nhiêu cân, mấy kiện
Mở vé điện tử hoặc tra mã đặt chỗ trên trang hãng, tìm dòng hành lý ký gửi. Có vé tính theo tổng cân, có vé tính theo số kiện, mỗi kiện một mức cân. Hai cách tính này dẫn tới hai cách chia đồ khác nhau: tính tổng thì một vali to hay hai vali nhỏ đều được miễn tổng không vượt; tính theo kiện thì mỗi vali không được vượt mức của một kiện.
Ngoài mức theo vé, các hãng thường đặt mức trần cho một kiện hành lý, vì lý do an toàn cho nhân viên bốc xếp. Mua thêm cân cũng không vượt được mức trần này; đồ nhiều thì phải chia thành hai kiện. Đây là chỗ nhiều gia đình đi xa về quê ăn Tết hay vướng: thùng đồ quá nặng phải mở ra chia lại ngay tại quầy.
Nếu biết trước sẽ mang nhiều đồ, mua thêm hành lý ký gửi khi đặt vé hoặc trên trang quản lý đặt chỗ thường có lợi hơn trả phí quá cước tại sân bay. Đọc điều kiện của hãng để biết hạn chót mua thêm trước giờ bay.
Xếp đồ theo lớp: dưới nặng, giữa dễ vỡ, trên mềm
Lớp đáy, phía bánh xe. Giày, sách, túi đồ vệ sinh cá nhân, đồ khô đóng hộp. Vali dựng đứng trên băng chuyền thì đây là phía chịu lực, đồ nặng ở đây giữ vali không đổ và không đè lên đồ khác.
Viền quanh thành vali. Cuộn quần áo thành ống, xếp quanh thành để làm đệm. Tất nhét vào trong giày cho giày giữ dáng và tận dụng chỗ trống.
Giữa lòng vali. Đồ dễ vỡ, chai lọ, hộp quà được bọc kỹ, đặt ở trung tâm, có quần áo bao quanh mọi phía. Không đặt sát thành, sát góc, nơi chịu va đập trực tiếp.
Lớp trên cùng. Áo khoác, quần áo mặc ngay khi đến nơi, túi đồ ngủ. Nếu vali bị mở kiểm, lớp trên gọn gàng giúp nhân viên kiểm nhanh và xếp lại dễ.
Chia túi nhỏ bên trong. Túi vải hoặc túi zip theo nhóm đồ giúp tìm nhanh, và nếu một chai rỉ thì chỉ ướt một túi.
Gói đồ dễ vỡ và chai lọ
Chai thuỷ tinh, lọ gốm, bát đĩa làm quà nên bọc từng món bằng giấy bọt khí hoặc khăn dày, cho vào túi nilon buộc kín, rồi mới đặt vào giữa vali. Túi nilon là lớp chặn nước: nếu chai vỡ, nước không loang ra cả vali. Chai nhựa đựng dầu gội, nước rửa mặt thì vặn chặt nắp, quấn băng dính quanh cổ chai, vì áp suất thay đổi khi bay có thể đẩy chất lỏng ra ngoài.
Món dễ vỡ có hình dáng lạ như đèn trang trí, tranh khung kính thì cân nhắc thùng riêng có xốp chèn, hoặc gửi qua dịch vụ vận chuyển có bảo hiểm hàng hoá. Thẻ "dễ vỡ" ở quầy là lời nhắc cho người bốc xếp, không phải lời cam kết sẽ không vỡ.
Đồ dễ vỡ có giá trị cao hoặc khó mua lại, như ống kính máy ảnh, đồ gốm cổ của gia đình, thì nên mang theo người nếu kích thước và quy định cho phép. Hành lý ký gửi qua nhiều tay và nhiều băng chuyền, không có cách đóng gói nào bảo đảm tuyệt đối.
Cân ở nhà và chừa khoảng dư
Cân móc cầm tay là món đáng mua với người đi máy bay nhiều lần một năm. Móc vào quai vali, nhấc lên khỏi mặt đất, đọc số khi kim hoặc màn hình đứng yên. Không có cân móc thì đứng lên cân sức khoẻ, đọc số, rồi bế vali đứng lên lần nữa và trừ đi; cách này kém chính xác hơn nhưng vẫn hơn đoán.
Để dư một khoảng nhỏ so với mức cho phép, vì cân ở nhà và cân sân bay có thể lệch nhau, và vì chiều về thường nặng hơn chiều đi do quà cáp. Gia đình đi nhiều người nên cân từng vali, ghi ra, rồi chuyển đồ giữa các vali cho đều trước khi ra sân bay.
Đừng định "đến quầy thấy quá thì chuyển sang túi xách tay". Túi xách tay cũng có mức cân riêng, và mở vali chuyển đồ trước quầy tốn thời gian của cả hàng người phía sau. Nếu vẫn quá cân, chọn giữa trả phí quá cước theo điều kiện của hãng hoặc để lại bớt đồ cho người tiễn mang về.
Làm vali dễ nhận ra trên băng chuyền
Vali đen cỡ trung là loại phổ biến nhất trên băng chuyền, và cũng là loại hay bị người khác cầm nhầm. Vài cách giúp vali của bạn nổi bật:
- Dây buộc vali màu sáng, quấn ngang thân. Dây còn giữ vali không bung nếu khoá hỏng.
- Thẻ tên treo ở tay cầm, ghi họ tên và thông tin liên lạc. Không cần ghi địa chỉ nhà đầy đủ.
- Một dấu hiệu riêng như miếng vải màu buộc ở tay kéo, hình dán lớn ở mặt vali.
- Chụp ảnh vali ở cả hai mặt trước khi đi, để mô tả nhanh nếu phải khai báo thất lạc.
- Tháo hết thẻ hành lý và nhãn mã vạch cũ của chuyến trước, kẻo máy đọc nhầm chuyển vali đi sai chỗ.
- Đặt một tờ giấy bên trong vali, ở lớp trên cùng, ghi họ tên, thông tin liên lạc, nơi ở tại điểm đến.
Tờ giấy bên trong là phương án dự phòng khi thẻ ngoài bị rách mất. Nhân viên tìm hành lý thất lạc có quyền mở vali để xác định chủ, và tờ giấy ấy rút ngắn cả tuần tìm kiếm.
Khoá vali và bọc màng co
Khoá để chống mở tiện tay, không phải chống kiểm. Vali ký gửi có thể bị mở để kiểm an ninh hoặc hải quan. Ở một số nước, nhân viên được phép phá khoá nếu cần kiểm mà không mở được; dùng loại khoá mà cơ quan kiểm soát nước đó có thể mở bằng chìa chuyên dụng giúp tránh hỏng khoá.
Không khoá đồ bị cấm vào vali. Khoá không làm vali thoát máy soi. Pin rời, sạc dự phòng, bật lửa, hàng nguy hiểm vẫn bị phát hiện, và vali có thể bị giữ lại để mở.
Bọc màng co. Dịch vụ bọc màng co ở sân bay giúp giữ vali sạch, chống trầy và làm việc mở trộm khó hơn. Nếu vali bị kiểm, lớp bọc sẽ bị cắt; đó là thủ tục bình thường.
Khoá kéo hai đầu. Vali vải nên khoá hai đầu khoá kéo vào nhau, hoặc buộc dây ngang qua, để khoá kéo không bị tách trong lúc vận chuyển.
Chiều về: quà cáp làm vali nặng và chật hơn chiều đi
Chiều đi vali vừa vặn, chiều về thì thêm đặc sản, quà cho họ hàng, đồ mua sắm. Đây là lúc dễ quá cân nhất, và cũng là lúc ít ai mang theo cân. Cách đơn giản là ngay từ chiều đi chừa sẵn một phần ba chỗ trống trong vali, hoặc xếp một túi vải gấp gọn để chiều về làm kiện thứ hai nếu vé cho phép.
Đặc sản có nước, có mùi thì gói theo cách đã nói ở trên: túi nilon buộc kín, thùng xốp có thành dày, đặt giữa vali hoặc làm kiện riêng. Đồ khô nhẹ nhưng cồng kềnh như bánh tráng, rong biển, hàng đan lát chiếm chỗ hơn chiếm cân, nên xếp vào sau cùng để lấp khoảng trống.
Nhiều khách sạn, nhà nghỉ có cân ở quầy lễ tân, cứ hỏi mượn trước hôm về. Nếu không có, ước lượng bằng cách so với lúc đi: thêm bao nhiêu món, mỗi món nặng chừng nào. Ước lượng thì luôn để dư nhiều hơn so với khi cân thật.
Món quà dễ vỡ mua ở nơi đến như gốm, đồ thuỷ tinh thủ công thì hỏi cửa hàng có đóng gói đi máy bay không; nhiều nơi bán hàng cho khách du lịch đã quen đóng thùng có xốp chèn, chắc hơn tự bọc trong phòng khách sạn bằng khăn tắm.
Ở quầy làm thủ tục: năm việc trước khi rời đi
Đặt vali lên băng cân xong, đừng quay đi ngay. Dành một phút cho những việc sau:
- Nhìn số cân trên màn hình quầy, nhớ lại để so nếu có tranh cãi về cân sau này.
- Kiểm thẻ hành lý dán lên vali có đúng mã sân bay đến cuối cùng của bạn, nhất là khi có chặng nối chuyến.
- Nhận cuống thẻ hành lý, thường dán sau thẻ lên máy bay hoặc kẹp vào vé. Chụp ảnh lại.
- Hỏi rõ hành lý chuyển thẳng tới điểm cuối hay phải lấy ra ở điểm nối chuyến.
- Nhìn vali đi vào băng chuyền rồi mới đi tiếp, để chắc nó không bị trả lại vì có món phải kiểm.
Cuống thẻ hành lý là bằng chứng duy nhất cho việc bạn đã giao vali cho hãng. Giữ nó tới khi nhận được vali ở nơi đến và kiểm đồ bên trong xong. Nếu vali không xuất hiện trên băng chuyền, cuống thẻ là thứ đầu tiên quầy hành lý thất lạc yêu cầu.
Câu hỏi thường gặp
Có nên khoá vali ký gửi không?
Nên khoá để chống mở tiện tay, nhưng chọn loại khoá mà cơ quan kiểm soát có thể mở khi cần kiểm, nhất là khi bay tới những nước có quy định này. Khoá không giúp vali thoát kiểm soát an ninh, đừng để đồ bị cấm bên trong.
Vali ký gửi quá cân ở quầy thì làm sao?
Có thể chuyển bớt đồ sang vali khác của người đi cùng nếu còn cân, trả phí quá cước theo điều kiện của hãng, hoặc để lại bớt đồ cho người tiễn. Cân ở nhà và chừa khoảng dư là cách tránh tình huống này.
Gói chai thuỷ tinh trong vali ký gửi thế nào?
Bọc từng chai bằng giấy bọt khí hoặc khăn dày, cho vào túi nilon buộc kín, đặt ở giữa lòng vali, có quần áo bao quanh. Không đặt sát thành hay góc vali, nơi chịu va đập nhiều nhất.
Có cần tháo thẻ hành lý cũ trên vali không?
Có. Thẻ và nhãn mã vạch của chuyến trước có thể làm máy đọc nhầm, khiến vali bị chuyển sai chỗ. Tháo hết trước khi ra sân bay, chỉ giữ thẻ tên của bạn.
Cuống thẻ hành lý dùng để làm gì?
Đó là bằng chứng bạn đã giao vali cho hãng và là mã để tìm vali khi thất lạc. Giữ cuống thẻ tới khi nhận vali và kiểm đồ xong, chụp ảnh lại phòng khi làm mất bản giấy.
Một kiện hành lý ký gửi tối đa được bao nhiêu cân?
Mỗi hãng đặt mức cân theo hạng vé, và thường có thêm mức trần cho một kiện vì an toàn bốc xếp. Mức trần này không vượt được kể cả khi mua thêm cân. Đọc điều kiện của hãng và chia đồ thành nhiều kiện nếu cần.