Chất lỏng trong hành lý xách tay được mang lên máy bay khi mỗi chai, lọ, tuýp có dung tích ghi trên vỏ không vượt mức giới hạn của chuyến bay (thông lệ quốc tế là 100 ml), và tất cả gom vừa vào một túi nhựa trong suốt có miệng kéo kín, mỗi hành khách một túi. Chai to hơn thì cho vào hành lý ký gửi, dù bên trong chỉ còn một ít.
Ngoại lệ có thật nhưng hẹp: thuốc cần dùng trong chuyến đi, sữa và đồ ăn cho trẻ nhỏ, thực phẩm ăn kiêng theo chỉ định, hàng mua ở khu miễn thuế còn nguyên túi niêm phong. Những thứ này vẫn phải lấy ra trình ở cửa soi chiếu. Quy định cụ thể khác nhau giữa chuyến nội địa và quốc tế, giữa các nước, nên trước mỗi chuyến hãy kiểm quy định hiện hành của sân bay khởi hành và của hãng.
Quy tắc chai nhỏ: tính theo vỏ chai, không theo lượng còn bên trong
Điều nhiều người mất đồ oan nhất là tưởng chai 200 ml chỉ còn một phần ba thì mang được. Nhân viên soi chiếu không đo lượng còn lại, họ đọc dung tích in trên vỏ. Vỏ ghi lớn hơn mức cho phép là chai đó không qua, kể cả khi đã gần cạn. Lý do rất thực tế: không ai có thời gian đong từng chai ở hàng người đang chờ, và một vỏ lớn có thể được đổ đầy lại bất cứ lúc nào.
Chai không ghi dung tích, ví dụ lọ thuỷ tinh tự chiết, hũ nhựa mua ở chợ, cũng dễ bị giữ lại vì không có gì để đối chiếu. Cách an toàn là dùng bộ chai chiết du lịch có in sẵn vạch dung tích, hoặc mua loại cỡ nhỏ đóng sẵn của chính sản phẩm đó.
Một điểm nữa ít ai để ý: quy tắc tính theo từng vật đựng, không cộng gộp từ một chai lớn. Bạn không thể mang chai một lít rồi hứa chỉ dùng một ít. Muốn mang lượng lớn hơn, đường duy nhất là ký gửi, hoặc mua tại nơi đến.
Những thứ bị tính là chất lỏng mà nhiều người không ngờ
Ở cửa an ninh, "chất lỏng" hiểu rộng hơn nước uống. Mọi thứ chảy được, phết được, bóp ra được hay xịt ra được đều thuộc nhóm này:
- Kem đánh răng, sữa rửa mặt, kem chống nắng, kem dưỡng, dầu gội, sữa tắm, gel vuốt tóc, nước rửa tay khô.
- Son dạng lỏng, mascara, kem nền, phấn nước dạng đệm thấm, nước tẩy trang, nước hoa.
- Tương ớt, nước chấm, mật ong, sữa chua, sữa đặc, pate, bơ đậu phộng, mứt, đồ hộp có nước.
- Nước canh, cháo, chè, món kho còn nước, kể cả đựng trong hộp giữ nhiệt đậy kín.
- Đồ chơi dạng chất nhờn, bình nước có sẵn nước, quả cầu tuyết lưu niệm có nước bên trong.
Đồ rắn thì không bị tính: son thỏi, phấn nén, xà phòng bánh, dầu gội dạng bánh, lăn khử mùi dạng sáp. Đổi sang dạng rắn là cách gọn nhất để túi chất lỏng không bị chật. Bình nước rỗng mang qua được, sau cửa an ninh rót đầy ở vòi nước uống nếu sân bay có.
Túi trong suốt: cỡ túi, cách xếp và lúc nào lấy ra
Một túi cho mỗi người. Thông lệ là túi nhựa trong, có miệng kéo hoặc khoá bấm, dung tích khoảng một lít, đóng kín được khi đã xếp đủ đồ. Túi phồng không kéo kín là bị yêu cầu bỏ bớt ngay tại bàn soi.
Xếp đứng, nắp chặt. Vặn chặt nắp, quấn một vòng băng dính quanh nắp chai dễ rỉ. Xếp chai đứng thành hàng giúp nhân viên nhìn qua màn soi dễ hơn và túi không bị bục khi chen trong ba lô.
Để túi ở ngăn ngoài cùng. Đến bàn soi chiếu, túi này thường phải lấy ra đặt riêng vào khay. Nhét đáy vali kéo thì phải lục cả hàng đồ trước mặt người khác, vừa mất thời gian vừa dễ quên lại đồ.
Tại một số sân bay có máy soi thế hệ mới, có thể không cần lấy ra. Hãy làm theo hướng dẫn ngay tại cửa soi chiếu ngày hôm đó, vì mỗi điểm soi có thể khác nhau. Không chắc thì cứ lấy ra, chậm vài giây còn hơn bị soi lại cả túi.
Ngoại lệ: thuốc, sữa cho bé, đồ ăn kiêng và hàng miễn thuế
Thuốc dạng lỏng cần dùng trong chuyến bay, như siro, thuốc nhỏ mắt, bình xịt mũi, thường được mang vượt mức chai nhỏ với lượng hợp lý cho hành trình. Nên giữ nguyên hộp có nhãn của nhà thuốc, kèm đơn thuốc hoặc giấy của bác sĩ nếu có. Đến bàn soi, chủ động nói "trong này có thuốc dạng lỏng" và đặt riêng ra khay.
Sữa công thức pha sẵn, sữa mẹ đã vắt, nước cho bé, đồ ăn dặm đóng lọ cũng được xét ngoại lệ khi đi cùng em bé, với lượng vừa đủ cho chuyến đi. Nhân viên có thể kiểm thêm bằng máy hoặc đề nghị mở nắp. Đó là thủ tục thường, không có nghĩa bạn làm sai.
Hàng mua ở khu miễn thuế sau cửa an ninh được đóng trong túi niêm phong có chống can thiệp, kèm hoá đơn bên trong. Giữ nguyên túi đến khi tới nơi. Nếu có chặng nối chuyến phải qua soi chiếu lại, túi bị mở ra trước đó là chai rượu, lọ nước hoa có thể bị giữ lại ở điểm nối.
Chuyến nội địa, chuyến quốc tế và chặng nối: chỗ hay vướng
Cùng một chai nước hoa, đi chặng này qua được, sang chặng khác lại bị giữ. Bảng dưới gom các tình huống hay gặp, mức cụ thể luôn tra lại trước ngày bay.
| Tình huống | Điểm cần biết | Nên làm gì |
|---|---|---|
| Bay quốc tế xuất phát từ Việt Nam | Quy tắc chai nhỏ và túi trong suốt áp chặt | Gom chất lỏng vào một túi, chai lớn cho vào ký gửi |
| Bay nội địa | Quy định có thể khác chuyến quốc tế và thay đổi theo thời kỳ | Xem thông báo của cảng hàng không hoặc của hãng trước ngày bay |
| Nối chuyến ở nước thứ ba | Có thể phải soi chiếu lại theo luật nước đó | Giữ nguyên túi miễn thuế niêm phong, giữ hoá đơn |
| Chặng về từ nước ngoài | Quy định của sân bay nước bạn khởi hành | Tra trang của sân bay nơi đó, đừng suy từ chiều đi |
Nguyên tắc dễ nhớ: luật áp dụng là luật của điểm soi chiếu nơi bạn đang đứng, cộng điều kiện riêng của hãng bay. Vì vậy câu "lần trước mang được" không phải bằng chứng cho lần này.
Rượu, nước mắm và đồ uống đặc sản: để vào ký gửi thế nào
Đồ uống có cồn vượt mức chai nhỏ không đi được trong xách tay, nên phải ký gửi. Theo thông lệ quốc tế về hàng nguy hiểm, rượu có độ cồn rất cao (trên khoảng 70%) bị cấm hẳn; rượu độ trung bình được chở với tổng lượng giới hạn và phải đựng trong bao bì bán lẻ còn nguyên; rượu nhẹ, bia, vang ít bị giới hạn theo quy tắc này. Mức cụ thể và giới hạn hải quan nơi đến thì tra lại, đừng dựa vào trí nhớ.
Rượu ngâm tự làm đựng can nhựa, chai không nhãn rất dễ bị từ chối vì không xác định được độ cồn. Đồ có mùi mạnh như mắm, nước mắm thì nhiều hãng có điều kiện đóng gói riêng; nếu định mang, hãy đọc điều kiện của hãng từ trước và đóng kín nhiều lớp.
Đóng chai thuỷ tinh vào vali: bọc từng chai bằng quần áo dày, cho vào túi nilon buộc chặt để nếu vỡ thì không loang ra cả vali, đặt ở giữa lòng vali, không sát thành. Chai nhựa nên siết nắp và dán băng dính, vì áp suất thay đổi khi bay có thể đẩy nắp hở ra.
Chuẩn bị ở nhà trong mười phút
Làm theo thứ tự này tối hôm trước, đến sân bay sẽ không phải đứng bỏ đồ trước thùng rác ở cửa an ninh.
- Bày hết đồ dạng lỏng, kem, gel ra bàn, kể cả đồ ăn có nước.
- Chia hai nhóm: cần dùng trên máy bay hoặc ngay khi xuống, và có thể đợi đến lúc nhận vali.
- Nhóm thứ nhất: kiểm vỏ từng chai, cái nào vượt mức thì chiết sang chai nhỏ có vạch hoặc thay bằng dạng rắn.
- Xếp nhóm thứ nhất vào một túi trong suốt, thử kéo kín. Không kín thì bớt.
- Thuốc lỏng và đồ cho bé để túi riêng, kèm hộp có nhãn, sẵn sàng trình ra.
- Nhóm thứ hai cho vào vali ký gửi, bọc chống rỉ, chai thuỷ tinh đặt giữa lòng vali.
- Kiểm lại quy định hiện hành của chặng bay và của hãng, nhất là khi có chặng nối.
Sai lầm hay gặp nhất là mua chai nước, ly cà phê trước cửa an ninh rồi mang vào hàng. Hãy uống hết hoặc bỏ trước khi xếp hàng, đồ uống mua sau cửa an ninh thì mang lên máy bay bình thường.
Bị giữ lại một chai ở bàn soi: còn những lựa chọn nào
Hỏi rõ lý do trước. Nhân viên sẽ nói chai vượt mức, không ghi dung tích hay không nằm trong túi. Biết lý do thì biết chai nào khác trong túi cũng sẽ gặp chuyện tương tự, xử lý một lần cho xong thay vì bị gọi lại từng món.
Còn thời gian thì quay ra ký gửi. Nếu quầy làm thủ tục chưa đóng và bạn còn dư thời gian, có thể quay ra gửi thêm một kiện. Việc này tốn thời gian xếp hàng lại và có thể phát sinh cước hành lý theo điều kiện vé, nên chỉ đáng làm với món có giá trị hoặc khó mua lại.
Đưa lại cho người tiễn. Người nhà còn đứng ngoài khu vực cách ly thì nhờ họ cầm về. Đây là lý do nhiều gia đình dặn người tiễn chờ đến khi hành khách qua hẳn cửa an ninh rồi mới về.
Chấp nhận bỏ lại. Với chai dầu gội, lọ kem chống nắng, bỏ lại là cách nhanh nhất. Đừng tranh cãi hay tìm cách đổ bớt ngay tại bàn: nhân viên làm theo quy định chung, cãi chỉ khiến cả hàng người phía sau phải chờ.
Câu hỏi thường gặp
Chai 150 ml chỉ còn một nửa có được xách tay không?
Thường là không. Nhân viên soi chiếu căn cứ dung tích in trên vỏ chứ không đo lượng bên trong, nên vỏ vượt mức cho phép là bị giữ lại. Hãy chiết sang chai nhỏ có vạch hoặc cho vào hành lý ký gửi.
Kem đánh răng và son môi có bị tính là chất lỏng không?
Kem đánh răng, son dạng lỏng, mascara, kem nền đều bị tính là chất lỏng hoặc gel. Son thỏi, phấn nén thì không. Muốn túi gọn, đổi sang dạng rắn những món có thể đổi.
Mang sữa cho bé lên máy bay có bị giới hạn 100 ml không?
Sữa và đồ ăn cho trẻ nhỏ thường được ngoại lệ với lượng hợp lý cho hành trình khi đi cùng em bé. Bạn vẫn phải trình riêng ở bàn soi chiếu và có thể được kiểm thêm. Mức cụ thể nên xem quy định hiện hành của sân bay.
Mua rượu ở khu miễn thuế rồi nối chuyến có bị thu không?
Có thể bị giữ lại nếu điểm nối chuyến soi chiếu lại và túi niêm phong đã bị mở hoặc không còn hoá đơn. Giữ nguyên túi niêm phong, giữ hoá đơn và tra quy định của sân bay nối chuyến trước khi mua.
Bay nội địa có phải dùng túi trong suốt không?
Quy định cho chuyến nội địa có thể khác chuyến quốc tế và có thể thay đổi theo từng thời kỳ. Cách chắc chắn là xem thông báo hiện hành của cảng hàng không hoặc của hãng trước ngày bay, và cứ chuẩn bị túi trong suốt cho gọn.
Bình giữ nhiệt có mang lên máy bay được không?
Bình rỗng thường mang qua soi chiếu được. Bình còn nước, cà phê hay canh thì bị tính là chất lỏng. Đổ hết trước cửa an ninh rồi rót lại ở khu chờ là cách gọn nhất.