Xuống máy bay, bạn đi theo biển chỉ dẫn tới khu nhận hành lý, tìm số hiệu chuyến của mình trên màn hình để biết băng chuyền nào, đứng chờ vali, rồi đối chiếu thẻ dán trên vali với cuống thẻ bạn giữ từ lúc gửi. Vali hỏng hay không thấy thì báo ngay tại quầy hành lý thất lạc trước khi ra khỏi khu này.
Nếu chỉ mang hành lý xách tay, bạn đi thẳng ra sảnh đến. Chuyến quốc tế có thêm khâu nhập cảnh trước khi nhận hành lý và khâu hải quan sau khi nhận. Bài này đi qua từng bước, những sai lầm hay gặp ở băng chuyền, cách giữ quyền lợi khi vali có vấn đề và chuyện quên đồ trên máy bay.
Rời ghế và ra khỏi máy bay
Khi máy bay đã dừng hẳn và đèn báo thắt dây an toàn tắt, bạn mới đứng dậy. Đứng lên sớm trong lúc máy bay còn lăn là nguy hiểm và tiếp viên sẽ nhắc. Mở khoang hành lý trên đầu cẩn thận vì đồ có thể đã xô lệch trong chuyến bay, kéo túi ra từ từ, để ý người ngồi bên dưới.
Trước khi rời hàng ghế, nhìn lại một lượt: túi gầm ghế, túi lưới ở lưng ghế trước, khe giữa ghế và thành máy bay. Điện thoại, kính, sạc, áo khoác, sách và giấy tờ là những thứ bị bỏ quên nhiều nhất. Nhìn mất năm giây nhưng tiết kiệm được nhiều ngày đi tìm.
Ra khỏi máy bay theo ống lồng hoặc xuống cầu thang lên xe buýt về nhà ga. Nếu xuống bằng cầu thang, bám tay vịn, cầm chắc túi và trông trẻ nhỏ; sân đỗ có xe chạy, đừng tách đoàn đi chụp ảnh. Người cần xe lăn đã đăng ký thì chờ trên ghế cho tới khi tiếp viên báo, thường được đưa xuống sau cùng.
Đi theo biển và tìm đúng băng chuyền
Theo biển nhận hành lý. Vào nhà ga, tìm biển có hình chiếc vali hoặc chữ nhận hành lý. Với chuyến nội địa, lối này dẫn thẳng xuống khu băng chuyền; với chuyến quốc tế, nó đi qua khu nhập cảnh trước.
Đọc màn hình băng chuyền. Ở lối vào khu nhận hành lý có màn hình liệt kê số hiệu chuyến, điểm khởi hành và số băng chuyền. Tìm số hiệu chuyến của bạn, đừng tìm theo giờ, vì nhiều chuyến hạ cánh gần nhau.
Đứng đúng chỗ. Đứng cách mép băng một bước để người khác cũng nhìn thấy, tránh đứng ngay đoạn băng đổ vali xuống. Nếu đi đông người, một người đứng chờ vali, người còn lại trông trẻ và lấy xe đẩy.
Kiên nhẫn chờ. Vali thường ra sau khi khách tới băng một lúc, tuỳ sân bay và vị trí đỗ. Vali gửi muộn hay có nhãn ưu tiên ra thứ tự khác nhau, nên thấy người cùng chuyến đã có vali mà mình chưa có cũng chưa có nghĩa là thất lạc.
Nhận vali: đối chiếu thẻ, nhìn qua một lượt
Thấy vali giống của mình, kéo xuống rồi nhìn thẻ hành lý dán trên tay cầm: dãy số trên đó phải khớp với cuống thẻ bạn giữ. Nhiều vali cùng màu, cùng cỡ, cùng hãng sản xuất trông y hệt nhau; chuyện cầm nhầm xảy ra ở mọi sân bay. Một dải ruy băng màu hay một miếng dán riêng giúp nhận diện nhanh, nhưng vẫn phải đối chiếu số.
Trước khi rời băng chuyền, nhìn qua vali một lượt: bánh xe, tay kéo, khoá kéo, các góc. Nếu thấy rách, vỡ, khoá bị cạy hay vali ướt bất thường, đừng mang về nhà rồi mới xử lý. Hư hỏng phát hiện và báo ngay tại sân bay dễ được ghi nhận hơn nhiều so với báo sau.
Một số sân bay có nhân viên đứng ở cửa ra khu nhận hành lý để kiểm cuống thẻ với thẻ trên vali. Chuẩn bị sẵn cuống thẻ trong tay để qua nhanh. Kể cả khi không ai kiểm, đừng vứt cuống thẻ cho tới khi về tới nơi và mở vali thấy đồ đạc đủ cả.
Vali không thấy, bị hỏng hay bị cầm nhầm: báo ngay tại chỗ
Khi băng chuyền đã ngừng và màn hình không còn hiện chuyến của bạn mà vali vẫn chưa ra, hoặc vali ra trong tình trạng hư hỏng, hãy làm theo trình tự sau trước khi rời khu nhận hành lý:
- Tìm quầy hành lý thất lạc, thường nằm ngay trong khu nhận hành lý, có biển riêng.
- Đưa cuống thẻ hành lý, thẻ lên máy bay và giấy tờ tuỳ thân. Mô tả vali: màu, cỡ, chất liệu, dấu hiệu riêng; ảnh chụp vali lúc gửi rất có ích.
- Đề nghị lập biên bản hoặc phiếu báo cáo và giữ một bản, ghi rõ mã hồ sơ để tra cứu sau.
- Với vali hư hỏng, để nhân viên xem tận mắt và ghi mức hư hỏng vào biên bản; chụp ảnh ngay tại quầy.
- Để lại địa chỉ và cách liên lạc nơi bạn sẽ ở trong những ngày tới, để hãng giao vali khi tìm thấy.
- Hỏi rõ thời hạn hãng phản hồi và thời hạn bạn phải gửi yêu cầu bồi thường bằng văn bản nếu có.
Nếu phát hiện cầm nhầm vali của người khác, mang ngay tới quầy này; người kia cũng đang đi tìm. Quyền lợi khi hành lý thất lạc hay hư hỏng phụ thuộc điều lệ vận chuyển của hãng và văn bản pháp luật hiện hành, kể cả mức trách nhiệm và thời hạn khiếu nại. Nếu tranh chấp kéo dài hoặc giá trị thiệt hại lớn, bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để được hướng dẫn theo trường hợp cụ thể.
Chuyến quốc tế: nhập cảnh trước, hải quan sau
Với chuyến bay quốc tế về Việt Nam hay tới nước khác, sau khi xuống máy bay bạn qua khu kiểm soát nhập cảnh trước, xuất trình hộ chiếu và giấy tờ theo yêu cầu. Chỉ sau đó mới tới khu nhận hành lý. Vì vậy thời gian từ lúc máy bay hạ cánh tới lúc gặp vali dài hơn chuyến nội địa, nhất là khi nhiều chuyến quốc tế hạ cánh cùng khung giờ.
Nhận vali xong là khu hải quan, thường chia hai luồng: luồng cho người không có hàng phải khai báo và luồng cho người có hàng phải khai báo. Mang theo ngoại tệ, vàng, hàng hoá vượt mức miễn thuế hay đồ thuộc diện kiểm soát thì phải khai và đi luồng khai báo. Định mức và danh mục do quy định hải quan hiện hành ấn định, nên kiểm trước khi bay về thay vì đoán tại chỗ.
Nếu bay nối chuyến quốc tế sang nội địa và vali không được chuyển thẳng, bạn phải nhận vali, qua hải quan rồi mang ra ga nội địa làm thủ tục gửi lại. Đọc kỹ thẻ hành lý từ điểm đầu: mã sân bay in trên thẻ cho biết vali được chuyển tới đâu.
Quên đồ trên máy bay và ra khỏi nhà ga
Phát hiện quên đồ khi còn ở khu nhận hành lý, hãy báo ngay nhân viên của hãng ở quầy hành lý thất lạc hoặc quầy dịch vụ; đồ để quên trên máy bay thường được tiếp viên và tổ vệ sinh thu gom sau mỗi chuyến. Nếu đã ra ngoài, liên hệ qua kênh tiếp nhận chính thức của hãng hoặc bộ phận đồ thất lạc của cảng hàng không, cung cấp số hiệu chuyến, ngày bay, số ghế và mô tả món đồ. Đừng vào lại khu cách ly tự ý; khu vực này chỉ dành cho hành khách và nhân viên có thẻ.
Ra khỏi khu nhận hành lý là sảnh đến, nơi người thân đứng chờ sau hàng rào. Hẹn điểm gặp cụ thể từ trước, ví dụ một cột số hay một cửa ra cụ thể, thay vì chỉ nói gặp ở sảnh. Nếu đi xe, theo biển tới khu đón taxi, xe buýt hay xe đặt qua ứng dụng; tránh đi theo người lạ mời chào ngay trong sảnh.
Trước khi lên xe, kiểm lại một lần cuối: đủ số vali, đủ túi xách tay, giấy tờ và điện thoại trong túi. Hành trình trên mặt đất của bạn tới đây mới thật sự kết thúc.
Xe đẩy em bé, đồ quá khổ và đồ đặc biệt: nhận ở đâu
Không phải kiện hành lý nào cũng đi ra trên băng chuyền thường. Xe đẩy em bé gửi tại cửa máy bay thường được trả lại ngay ở cửa máy bay hoặc đầu ống lồng khi bạn xuống, tuỳ hãng và sân bay; có nơi lại trả ở khu nhận hành lý. Khi gửi, hỏi nhân viên sẽ nhận lại ở đâu để khỏi đứng chờ nhầm chỗ, nhất là khi phải bế con trên tay.
Đồ quá khổ như xe đạp, nhạc cụ lớn, ván lướt sóng, thùng xốp hay túi gậy thường được trả ở một quầy hoặc một băng riêng gần khu băng chuyền, có biển hành lý quá khổ. Nếu đã chờ lâu ở băng thường mà không thấy, nhìn quanh khu nhận hành lý tìm biển này trước khi kết luận là thất lạc. Đồ dễ vỡ có dán nhãn cũng có thể được nhân viên mang ra tay thay vì cho chạy trên băng.
Vật nuôi gửi khoang hàng được giao theo quy trình riêng của hãng, thường tại một điểm chỉ định trong khu nhận hành lý hoặc khu hàng hoá; hỏi rõ điểm nhận ngay từ lúc gửi. Với tất cả các loại đồ đặc biệt này, kiểm tình trạng ngay khi nhận và báo quầy hành lý thất lạc nếu có hư hỏng, giống như vali thường. Đừng ký nhận khi chưa xem qua, vì chữ ký có thể được hiểu là bạn đã nhận đồ trong tình trạng tốt.
Câu hỏi thường gặp
Xuống máy bay tìm hành lý ở đâu?
Đi theo biển nhận hành lý trong nhà ga, đọc màn hình ở lối vào để biết số hiệu chuyến của bạn trả hành lý ở băng chuyền nào. Với chuyến quốc tế, bạn qua khu nhập cảnh trước rồi mới tới khu này.
Cuống thẻ hành lý dùng để làm gì?
Cuống thẻ có dãy số khớp với thẻ dán trên vali, là bằng chứng vali thuộc về bạn. Dùng nó để đối chiếu khi nhận vali, qua cửa kiểm và khi báo thất lạc; giữ cho tới khi về tới nơi.
Không thấy vali trên băng chuyền thì làm gì?
Chờ tới khi băng chuyền ngừng hẳn, rồi tới quầy hành lý thất lạc trong khu nhận hành lý, đưa cuống thẻ, thẻ lên máy bay và mô tả vali. Đề nghị lập biên bản và giữ một bản kèm mã hồ sơ.
Vali bị vỡ khi nhận ở sân bay có được bồi thường không?
Tuỳ điều lệ vận chuyển của hãng và quy định hiện hành. Hãy báo ngay tại quầy trước khi rời khu nhận hành lý, để nhân viên xem tận mắt và ghi vào biên bản; báo sau khi đã về nhà khó được ghi nhận hơn.
Cầm nhầm vali của người khác thì phải làm sao?
Mang ngay vali đó tới quầy hành lý thất lạc hoặc quầy dịch vụ của hãng, kèm thông tin chuyến bay của bạn. Người kia cũng đang đi tìm, và vali của bạn có thể đang nằm trong tay họ.
Quên đồ trên máy bay có lấy lại được không?
Thường có cơ hội nếu báo sớm. Báo nhân viên hãng khi còn ở khu nhận hành lý, hoặc liên hệ kênh tiếp nhận chính thức của hãng với số hiệu chuyến, ngày bay, số ghế và mô tả món đồ.