Mùa mưa bão ở miền Trung thường rơi vào khoảng tháng chín tới tháng mười hai. Khi có bão hoặc áp thấp nhiệt đới, cơ quan quản lý có thể cho tạm dừng khai thác một số sân bay trong vài giờ đến một hai ngày, các hãng dời hoặc huỷ chuyến hàng loạt. Việc của hành khách là theo dõi đúng nguồn, không ra sân bay khi chưa có xác nhận, liên hệ hãng để đổi chuyến hoặc làm thủ tục theo điều kiện vé và quy định hiện hành, và chuẩn bị phương án cho những việc không thể lùi.
Bài này nói theo góc người cầm vé, không đi sâu vào cơ chế hình thành bão. Từ lúc thấy tin bão sắp vào tới lúc sân bay mở lại, có một trình tự giúp bạn đỡ rối, đỡ tốn tiền và đỡ mất thời gian chờ ở nhà ga.
Sân bay đóng tạm diễn ra thế nào
Khi bão hoặc áp thấp tiến gần bờ, cơ quan quản lý hàng không và nhà chức trách sân bay theo dõi dự báo, rồi ra quyết định tạm dừng khai thác một hoặc nhiều sân bay trong khung giờ có gió mạnh và mưa lớn nhất. Các sân bay ven biển như Đà Nẵng, Chu Lai, Phú Bài, Đồng Hới, Phù Cát, Tuy Hoà, Cam Ranh có thể lần lượt bị ảnh hưởng tuỳ đường đi của bão. Quyết định thường được đưa ra trước vài giờ đến một ngày, và có thể được điều chỉnh khi bão đổi hướng hay đổi tốc độ.
Ngay sau đó, các hãng thông báo dời giờ, gộp chuyến hoặc huỷ chuyến trong khung giờ bị đóng. Chuyến trước khung giờ đóng có khi được đưa lên sớm hơn để kịp bay; chuyến sau khung giờ đóng thường bị lùi dồn lại. Khi sân bay mở lại, lượng khách dồn ứ từ các chuyến bị huỷ cần nhiều thời gian để giải toả, nên một hai ngày sau bão vẫn có thể khó tìm chỗ.
Điều nhiều người không để ý: bão ảnh hưởng cả sân bay nơi đi lẫn nơi đến, và ảnh hưởng cả tàu bay. Một chuyến từ Hà Nội vào Thành phố Hồ Chí Minh không đi qua miền Trung vẫn có thể bị chậm, vì tàu bay dự kiến khai thác chuyến đó đang kẹt ở Đà Nẵng. Vì vậy kể cả khi bạn không bay tới miền Trung, mùa bão vẫn đáng để theo dõi lịch bay kỹ hơn.
Khi thấy tin bão sắp vào: làm gì với vé của mình
Từ lúc có tin dự báo tới trước ngày bay, đi theo các bước sau:
- Kiểm lại thông tin liên hệ trong đặt chỗ: số điện thoại và thư điện tử phải đúng, để hãng gửi được thông báo đổi giờ.
- Theo dõi tình trạng chuyến trên trang hoặc ứng dụng chính thức của hãng, và thông báo chính thức của cảng hàng không; không dựa vào tin nhắn chuyền tay hay ảnh chụp màn hình không rõ nguồn.
- Đọc lại điều kiện vé: vé của bạn được đổi giờ, đổi ngày, hoàn vé theo cách nào. Mùa bão, các hãng thường có thông báo riêng về chính sách hỗ trợ cho các chuyến bị ảnh hưởng, đọc kỹ thông báo đó.
- Nếu việc của bạn có thể lùi, cân nhắc chủ động đổi sang ngày sau khi bão qua theo chính sách hãng đưa ra, thay vì cố giữ chuyến trong khung giờ rủi ro.
- Nếu việc không thể lùi, như thi cử, hợp đồng, việc gia đình hệ trọng, tính phương án khác: bay sớm hơn trước khi bão vào, bay tới một sân bay ít bị ảnh hưởng hơn rồi đi đường bộ khi an toàn, hoặc báo trước cho bên liên quan.
- Chụp lại hoặc lưu mọi thông báo đổi giờ, huỷ chuyến của hãng, kèm giờ nhận được, để làm căn cứ khi cần đổi vé, hoàn vé hay yêu cầu hỗ trợ.
Đừng vội tự mua một vé mới trước khi hỏi hãng, vì có khi hãng đã xếp bạn sang chuyến thay thế, mua thêm là mất tiền hai lần.
Ngày bay: có nên ra sân bay không
Chỉ ra sân bay khi chuyến được xác nhận khai thác. Trong ngày có bão, nhiều người ra sân bay theo giờ trên vé rồi ngồi chờ hàng giờ trong ga đông nghịt. Nếu trang hoặc ứng dụng của hãng đã báo chuyến dời giờ hoặc huỷ, hãy ở lại nơi an toàn và làm việc với hãng qua các kênh trực tuyến.
Đường ra sân bay có thể nguy hiểm. Mưa lớn và gió mạnh làm cây đổ, đường ngập. Ra sân bay trong lúc bão đang vào là đặt mình vào rủi ro không cần thiết. Nếu chuyến vẫn bay, đi sớm hơn bình thường nhiều và đi với tài xế quen đường.
Ở trong ga khi chuyến bị dời. Nếu đã ở trong ga khi chuyến bị dời, đến quầy hãng hoặc theo hướng dẫn của nhân viên để biết phương án. Giữ điện thoại có pin, mang theo nước và đồ ăn nhẹ, vì hàng quán trong ga có thể quá tải. Tránh rời khu vực khi chưa biết giờ mới.
Chuyến cất cánh rồi bị chuyển hướng. Có trường hợp chuyến vẫn cất cánh nhưng không hạ cánh được ở sân bay đích và phải chuyển sang sân bay khác. Lúc đó làm theo hướng dẫn của tổ bay và hãng, báo người đón biết, đừng tự ý rời đi khi hãng đang bố trí phương án tiếp theo.
Quyền lợi khi chuyến bị dời hoặc huỷ vì thời tiết
Thời tiết xấu thường được xếp vào nhóm lý do khách quan, nằm ngoài khả năng kiểm soát của hãng. Với nhóm lý do này, nghĩa vụ của hãng đối với hành khách có thể khác so với khi chuyến bị huỷ vì lý do của chính hãng. Nhưng không có nghĩa là hành khách không có quyền gì: thông thường hành khách vẫn được thông báo, được sắp xếp chuyến thay thế hoặc được đổi, hoàn vé theo điều lệ vận chuyển của hãng, điều kiện vé và quy định hiện hành về quyền lợi hành khách.
Mức hỗ trợ cụ thể như ăn uống, chỗ nghỉ khi phải chờ lâu, cách hoàn vé, thời hạn hoàn tiền thay đổi theo hãng, theo hạng vé và theo văn bản quy định từng thời kỳ, nên bài này không nêu con số. Bạn nên đọc điều lệ vận chuyển của hãng, thông báo chính sách mùa bão của hãng và tra văn bản quy định hiện hành của cơ quan quản lý hàng không về quyền lợi hành khách.
Nếu bạn thấy quyền lợi của mình không được giải quyết đúng, hãy gửi yêu cầu bằng văn bản qua kênh chăm sóc khách hàng chính thức của hãng, kèm số vé, mã đặt chỗ và các thông báo đã lưu. Trường hợp tranh chấp kéo dài hoặc thiệt hại lớn, bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để được tư vấn theo đúng vụ việc của mình.
Chuẩn bị cho chuyến đi vào mùa bão
Nếu biết trước chuyến đi rơi vào mùa bão, một ít chuẩn bị từ lúc đặt vé giúp giảm rắc rối đáng kể:
- Chọn vé có điều kiện đổi linh hoạt hơn khi lịch có việc quan trọng, dù có thể đắt hơn. Vé rẻ nhất thường đi kèm điều kiện đổi chặt.
- Tránh nối chuyến sát giờ, nhất là nối sang chuyến quốc tế. Nếu buộc phải nối, chừa khoảng cách rộng hoặc tính ngủ một đêm ở điểm nối.
- Đặt chỗ ở có điều kiện huỷ linh hoạt, để khi chuyến bị dời bạn không mất tiền phòng.
- Mang theo trong túi xách tay giấy tờ trong túi chống nước, sạc dự phòng đúng quy định, thuốc thường dùng, một bộ đồ khô, đồ ăn khô và nước.
- Ghi lại kênh liên hệ chính thức của hãng và cài sẵn ứng dụng của hãng trên điện thoại trước ngày đi.
- Báo trước cho người đón và nơi làm việc rằng lịch có thể thay đổi, thống nhất cách liên lạc khi chuyến bị dời.
- Cân nhắc bảo hiểm du lịch có quyền lợi chậm, huỷ chuyến; đọc kỹ điều khoản loại trừ liên quan tới thiên tai, bão đã được dự báo trước khi mua.
Mùa bão không có nghĩa là không nên đi miền Trung; nhiều ngày trong mùa vẫn bay bình thường. Chuẩn bị là để khi gặp đợt bão, bạn có sẵn phương án chứ không phải xoay xở trong lúc rối.
Sau khi bão qua: quay lại lịch trình
Khi sân bay mở lại, các hãng thường tăng chuyến hoặc dùng tàu bay lớn hơn để chở khách bị dồn. Dù vậy, một hai ngày đầu vẫn đông, hàng làm thủ tục dài, giờ bay có thể tiếp tục lệch. Nếu bạn đã được xếp sang chuyến mới, kiểm lại giờ trên ứng dụng trước khi đi và đến sân bay sớm hơn bình thường.
Ở nơi đến, đường sá có thể còn ngập hoặc có cây đổ, một số điểm tham quan tạm đóng để dọn dẹp. Hỏi chỗ ở về tình hình thực tế trước khi lên xe từ sân bay. Nếu bạn là người đi thăm nhà sau bão, chuẩn bị thêm thời gian cho đoạn đường từ sân bay về, và mang theo những thứ cần thiết vì cửa hàng quanh vùng có thể chưa mở lại hết.
Nếu chuyến của bạn bị huỷ và bạn đã chọn hoàn vé, theo dõi tiến độ hoàn tiền qua kênh chính thức của hãng hoặc nơi bạn mua vé. Thời gian hoàn tiền tuỳ phương thức thanh toán và quy trình của từng bên, có khi mất nhiều ngày. Giữ lại mã đặt chỗ, số vé, biên nhận thanh toán và các thông báo huỷ chuyến cho tới khi tiền đã về đủ. Nếu bạn đã chọn đổi sang ngày khác, kiểm lại vé mới có đúng tên, đúng chặng, đúng hành lý ký gửi như vé cũ không, vì khi xếp lại hàng loạt đôi khi có sai sót nhỏ.
Cuối cùng, ghi lại những gì đã làm được và chưa làm được trong đợt này: chuyến nào bị ảnh hưởng, hãng hỗ trợ ra sao, mất bao lâu để quay lại lịch. Lần sau đi miền Trung vào mùa bão, bạn sẽ có kinh nghiệm thực tế để chọn vé, chọn giờ và chuẩn bị phương án dự phòng sát với nhu cầu của mình hơn.
Câu hỏi thường gặp
Mùa bão ở miền Trung thường vào khoảng tháng nào?
Mùa mưa bão ở miền Trung thường rơi vào khoảng tháng chín tới tháng mười hai, có năm sớm hoặc muộn hơn. Đây là lúc các sân bay ven biển dễ bị tạm dừng khai thác và chuyến bay bị dời nhiều nhất.
Sân bay đóng vì bão thì vé của mình xử lý thế nào?
Hãng sẽ thông báo dời giờ, xếp chuyến thay thế hoặc cho đổi, hoàn vé theo điều kiện vé, điều lệ vận chuyển và chính sách hỗ trợ mùa bão. Đọc kỹ thông báo của hãng, liên hệ qua kênh chính thức và lưu lại mọi thông báo đã nhận.
Có nên ra sân bay khi đang có bão không?
Chỉ nên ra sân bay khi trang hoặc ứng dụng của hãng xác nhận chuyến vẫn khai thác. Nếu chuyến đã dời hoặc huỷ, ở lại nơi an toàn và làm việc với hãng qua kênh trực tuyến, vì đường ra sân bay lúc bão có thể nguy hiểm.
Chuyến bị huỷ vì thời tiết có được bồi thường không?
Thời tiết thường được xem là lý do khách quan, nên nghĩa vụ của hãng có thể khác khi chuyến huỷ vì lý do của hãng. Hành khách vẫn có quyền được thông báo, sắp xếp chuyến khác hoặc đổi, hoàn vé theo quy định. Tra văn bản hiện hành và điều lệ của hãng để biết cụ thể.
Bay từ Hà Nội vào Sài Gòn có bị ảnh hưởng bởi bão miền Trung không?
Có thể có. Dù chuyến không hạ cánh ở miền Trung, tàu bay dự kiến khai thác chuyến đó có thể đang kẹt ở một sân bay bị đóng, làm chuyến bị chậm theo. Mùa bão nên theo dõi tình trạng chuyến kỹ hơn.
Tranh chấp với hãng về quyền lợi khi huỷ chuyến thì hỏi ai?
Trước hết gửi yêu cầu bằng văn bản qua kênh chăm sóc khách hàng chính thức của hãng, kèm mã đặt chỗ và các thông báo đã lưu. Nếu tranh chấp kéo dài hoặc thiệt hại lớn, bạn có thể hỏi luật sư trên AI Cố Vấn để được tư vấn theo đúng vụ việc.