Kiosk tự làm thủ tục là máy màn hình cảm ứng đặt trong khu quầy của nhà ga, cho bạn tự nhập mã đặt chỗ hoặc quét giấy tờ, chọn ghế, rồi in thẻ lên máy bay và thẻ hành lý. Máy gửi hành lý tự động là bước tiếp theo: bạn đặt vali lên băng, máy cân và quét, bạn dán thẻ hành lý, vali được đưa vào hệ thống. Lần đầu dùng mất chừng năm đến mười phút nếu làm đúng thứ tự.
Không phải sân bay nào, hãng nào cũng có hai loại máy này; chúng xuất hiện chủ yếu ở các nhà ga lớn và cách vận hành có thể khác nhau theo từng hãng. Bài này đi qua từng bước, các thông báo lỗi hay gặp và khi nào nên bỏ máy để ra quầy cho nhanh.
Có ở đâu và nhận ra thế nào
Kiosk thường đứng thành dãy gần khu quầy làm thủ tục, có biển chỉ dẫn hình máy và chữ tự làm thủ tục. Có loại kiosk riêng của một hãng, có loại kiosk dùng chung nhiều hãng; trên màn hình chờ sẽ hiện các hãng mà máy phục vụ. Nếu hãng của bạn không có trong danh sách, máy đó không làm được cho bạn, đừng mất công thử.
Máy gửi hành lý tự động thường nằm ở đầu hoặc cuối dãy quầy, trông như một quầy thấp có băng chuyền, cân và màn hình nhỏ. Ở nhiều nhà ga, khu này có nhân viên mặc đồng phục đứng hướng dẫn, nhất là giờ đông. Đó là người của sân bay hoặc hãng, bạn có thể nhờ họ chỉ từng bước.
Trước khi ra sân bay, bạn có thể đọc mục hướng dẫn trên trang chính thức của hãng hoặc của cảng hàng không để biết nhà ga mình đi có trang bị hay không. Nếu đã làm thủ tục trực tuyến, kiosk vẫn hữu ích để in thẻ lên máy bay ra giấy cho người lớn tuổi hoặc in thẻ hành lý trước khi tới máy gửi. Còn nếu bạn không có vali ký gửi và đã có thẻ điện tử, bạn không cần dùng tới cả hai loại máy.
Các bước ở kiosk
Mỗi máy có giao diện riêng, nhưng trình tự gần như giống nhau. Chuẩn bị sẵn mã đặt chỗ và giấy tờ tuỳ thân trong tay trước khi tới lượt.
- Chạm màn hình để bắt đầu, chọn ngôn ngữ tiếng Việt nếu có, chọn hãng bay nếu đây là kiosk dùng chung.
- Chọn cách tìm đặt chỗ: nhập mã đặt chỗ, quét mã trên thẻ điện tử hoặc quét giấy tờ tuỳ thân, tuỳ những gì máy hỗ trợ.
- Kiểm thông tin chuyến và tên hành khách hiện trên màn hình; chọn những người trong nhóm muốn làm thủ tục.
- Chọn hoặc giữ ghế. Máy có thể mời mua thêm dịch vụ như chọn ghế tính phí hay mua thêm cân hành lý; bỏ qua nếu không cần.
- Khai số kiện hành lý ký gửi. Chỉ khai đúng số vali bạn thật sự gửi, vì mỗi kiện sẽ được in một thẻ.
- Xác nhận cam kết về hàng nguy hiểm, rồi chờ máy in thẻ lên máy bay và thẻ hành lý. Lấy hết giấy ở khe in, kể cả mẩu nhỏ.
Nếu máy in xong thẻ lên máy bay nhưng không in thẻ hành lý, có thể hãng đó dán thẻ hành lý tại máy gửi hoặc tại quầy. Đọc dòng thông báo cuối cùng trên màn hình trước khi rời đi; nó thường chỉ bạn bước tiếp theo.
Các bước ở máy gửi hành lý tự động
Phần này hay làm người mới lúng túng nhất, vì phải vừa đặt vali, vừa thao tác màn hình, vừa dán thẻ. Làm từ từ, máy không giục bạn.
- Quét thẻ lên máy bay hoặc mã đặt chỗ ở đầu đọc của máy.
- Đặt vali lên băng: nằm ngang, bánh xe hướng theo chỉ dẫn trên màn hình, tay kéo thu gọn, không để dây đeo hay khoá lủng lẳng.
- Nếu thẻ hành lý chưa in, máy sẽ in. Bóc lớp giấy lót, vòng thẻ quanh tay cầm vali rồi dán hai đầu keo vào nhau, không dán đè lên vùng mã vạch.
- Dán thêm nhãn nhỏ đi kèm lên thân vali nếu có, phòng khi thẻ chính bị rách trên đường.
- Màn hình hiện cân nặng; nếu trong giới hạn, xác nhận để băng chuyền đưa vali đi.
- Nhận cuống thẻ hành lý in ra, giữ cùng giấy tờ, không vứt đi.
Đừng đứng chờ nhìn vali đi khuất rồi mới rời máy; khi màn hình báo hoàn tất là xong. Nếu màn hình báo lỗi giữa chừng, đừng tự kéo vali ra khỏi băng khi băng đang chạy, hãy gọi nhân viên đứng gần.
Thông báo lỗi hay gặp và cách xử lý
Không tìm thấy đặt chỗ. Thường do gõ sai mã, nhầm số không với chữ O, hoặc vé chưa xuất. Gõ lại cẩn thận; nếu vẫn không được, mang mã đặt chỗ ra quầy.
Hành khách không làm thủ tục tự động được. Hệ thống nhận ra bạn thuộc nhóm phải gặp nhân viên, ví dụ có trẻ sơ sinh đi kèm, cần hỗ trợ đặc biệt hoặc vé quốc tế phải kiểm hộ chiếu. Chuyển ra quầy, không thử lại.
Vali quá cân. Máy thường báo số cân vượt và không nhận. Bạn có thể dời bớt đồ sang túi xách tay trong giới hạn, hoặc ra quầy để mua thêm cân theo quy định của hãng.
Vali không đúng vị trí hoặc quá khổ. Cảm biến không đo được kiện nằm nghiêng, chồng lên nhau hoặc vượt kích thước băng. Đặt lại cho ngay ngắn; nếu là thùng to, túi mềm không có hình dạng, xe đẩy em bé hay nhạc cụ thì mang tới quầy hành lý quá khổ.
Máy không in được hoặc kẹt giấy. Đừng thò tay vào khe in. Báo nhân viên để họ in lại hoặc chuyển bạn sang máy khác.
Đặt hai kiện mà chỉ khai một. Máy chỉ in một thẻ, kiện kia không có thẻ sẽ không được nhận. Hãy nhờ nhân viên thêm kiện, có thể phải trả phí nếu vượt số kiện miễn cước của vé.
Khi nào nên ra quầy cho nhanh
Máy tự động tiện cho người đi một mình hoặc đi đôi, vé đơn giản, vali chuẩn. Nhưng có những trường hợp quầy làm thủ tục vẫn nhanh và chắc hơn: đi cả gia đình đông người với nhiều kiện hành lý; có người cần xe lăn; mang đồ dễ vỡ cần dán nhãn hàng dễ vỡ; vé có nhiều chặng nối nhau, nhất là chặng quốc tế, mà bạn muốn chắc hành lý được chuyển thẳng tới điểm cuối.
Người lớn tuổi đi một mình, chưa quen màn hình cảm ứng, cũng nên ra quầy thay vì loay hoay ở kiosk. Nếu con cháu đưa đi, có thể làm thủ tục trực tuyến cho bố mẹ từ nhà, rồi dẫn ra quầy gửi hành lý, để nhân viên dán thẻ và nói rõ cửa ra máy bay.
Một dấu hiệu nữa: nếu hàng ở khu máy tự động dài hơn hàng ở quầy, đừng ngại chuyển sang quầy. Máy được đặt để giảm tải cho quầy, không phải bắt buộc. Mục tiêu cuối cùng là vali của bạn có thẻ đúng, nằm trong hệ thống đúng chuyến và bạn đi qua cửa soi chiếu đúng giờ.
Giữ cuống thẻ hành lý và đọc lại thẻ in ra
Cuống thẻ hành lý là mẩu giấy nhỏ có mã vạch và một dãy số, khớp với thẻ dán trên vali. Đây là bằng chứng duy nhất cho thấy kiện hành lý đó là của bạn. Nếu vali thất lạc hay bị cầm nhầm ở băng chuyền, nhân viên sẽ hỏi cuống thẻ trước tiên. Có người dán nó vào mặt sau thẻ lên máy bay, có người kẹp vào giấy tờ, miễn là không vứt đi tới khi đã nhận vali ở nơi đến.
Trên thẻ hành lý in mã ba chữ cái của sân bay đến. Liếc qua một lần để chắc nó đúng điểm đến của bạn, nhất là khi bay nối chuyến: nếu vali được chuyển thẳng, mã cuối cùng phải là sân bay đích. Nếu thấy mã lạ, hỏi nhân viên ngay khi vali còn chưa đi xa.
Một thói quen tốt là chụp ảnh vali cùng thẻ đã dán trước khi đặt lên băng. Ảnh này giúp bạn mô tả chính xác khi cần báo thất lạc, đỡ phải nhớ vali màu gì, có dây buộc hay không, có vết xước nào đặc biệt.
Những việc không nên làm ở khu máy tự động
Khu máy tự động thường đông và thiếu người trông coi hơn khu quầy, nên có vài thói quen an toàn đáng giữ. Thứ nhất, đừng đưa giấy tờ tuỳ thân hay điện thoại đang mở thẻ lên máy bay cho người lạ cầm "làm giúp". Người cần hỏi là nhân viên mặc đồng phục, đeo thẻ của sân bay hoặc hãng; họ hướng dẫn bằng lời, chạm màn hình khi bạn cho phép và không thu thêm khoản tiền nào ngoài các dịch vụ hiện trên màn hình.
Thứ hai, đừng nhận gửi hộ hành lý hay xách hộ túi cho người không quen, dù họ nói chỉ thiếu một kiện hay vé của họ đã đủ cân. Kiện hành lý gắn thẻ theo tên bạn là trách nhiệm của bạn trong suốt hành trình. Thứ ba, đừng để vali đứng một mình cạnh máy trong lúc chạy đi tìm nhân viên; hành lý vô chủ trong nhà ga sẽ bị lực lượng an ninh xử lý theo quy trình riêng, có khi làm cả khu vực phải tạm dừng.
Cuối cùng, sau khi máy báo hoàn tất, rời khu vực ngay để người sau dùng, rồi kiểm giấy tờ, thẻ và cuống thẻ hành lý ở một chỗ đứng thoáng. Đọc lại giờ lên tàu bay và đi thẳng tới khu soi chiếu an ninh.
Câu hỏi thường gặp
Kiosk ở sân bay dùng để làm gì?
Kiosk cho bạn tự làm thủ tục: tìm đặt chỗ, chọn ghế, in thẻ lên máy bay và thẻ hành lý mà không cần xếp hàng ở quầy. Chỉ dùng được nếu hãng của bạn có trong danh sách máy phục vụ.
Máy gửi hành lý tự động có cân vali không?
Có, máy cân và báo số cân ngay trên màn hình. Nếu vượt giới hạn của vé, máy không nhận và bạn phải dời bớt đồ hoặc ra quầy mua thêm cân theo quy định của hãng.
Dán thẻ hành lý thế nào cho đúng?
Vòng thẻ quanh tay cầm vali, bóc lớp lót rồi dán hai đầu keo vào nhau, không dán đè lên vùng mã vạch. Nếu có nhãn nhỏ đi kèm, dán thêm lên thân vali để dự phòng.
Kiosk báo không làm thủ tục được thì sao?
Thường là do bạn thuộc nhóm hãng yêu cầu gặp nhân viên, hoặc vé đang có vấn đề. Mang mã đặt chỗ và giấy tờ ra quầy làm thủ tục, đừng thử lại nhiều lần.
Cuống thẻ hành lý có cần giữ không?
Rất cần, vì đó là bằng chứng kiện hành lý là của bạn. Giữ đến khi nhận được vali ở nơi đến; nếu vali thất lạc, nhân viên sẽ hỏi cuống thẻ đầu tiên.
Người lớn tuổi có nên dùng kiosk không?
Nếu chưa quen màn hình cảm ứng thì nên ra quầy để nhân viên làm và giải thích. Con cháu có thể làm thủ tục trực tuyến từ nhà, rồi đưa bố mẹ ra quầy gửi hành lý.